Martxoak 16
(Fisikaren Nazioarteko Urtearen hasiera-hitzaldia)
 Lekua: Fakultateko Paraninfoa
 Ordua: 12:00 
 Jorge Wagensberg
 Barcelonako Unibertsitateko Irak.
 Barcelonako Zientzia Museoaren zuzendaria.
 Eiteen azaleratzea errealitatean

 100 urte bete dira fisika klasikotik fisika modernora iragan
 ginenetik. Denbora-tarte honetan fisikak eszenatoki oso txikietan eta
 bai oso handietan gertatzen denaz aritu da arrakasta handiaz. Baina
 hirugarren alderdi bat geratzen da oraindik ere ebazteko: eszenatoki
 konplexuetan gertatzen denaz zerbait esan al dezake fisikak? Izan ere,
 eboluzio biologikoa, materia bizidunaren antolamendu jerarkikoa edo
 naturan azaleratzen diren eiteak ulertzeko behar beharrezko ditugu
 ideia eta pentsatzeko era berriak.

 Apririlak 13
 Lekua: Gradu-aretoa
 Ordua: 12:00 
 Luis Navarro
 Barcelonako Unibertsitateko Irak.
 Einstein eta energia-kuantuak 1905.ean

 Albert Einstein gazteari buruzko sarrera biografikoa egin ostean,
 arreta berezia jarriko da 1905.ean energia-kuantuen inguruan
 argitaratu zuen artikulu ospetsuaren motibazioetan, edukian eta
 eraginean. Bereziki artikulu horretan efektu fotoelektrikoak duen
 benetako zeregina azalduko da, eta bai ondoren Einsteinen ideia
 kuantikoen hedapenerako izan duena ere.

 Apririlak 20
 Lekua: Gradu-aretoa
 Ordua: 12:00 
 Gonzalo Muga
 UPV/EHU-ko Irak.
 Einsteinen ekarpen ezezagunenak

 Ez dago gaurko Fisikaren edo Kimikaren gai garrantzitsurik, neurri
 batean behintzat, Einsteinenganaino ez garamatzanik. Einsteinen
 inpaktua erlatibitatearen teoriako E = mc^2 formula ospetsua baino
 askoz ere urrunago doa. Berak zuzenean edo zeharka egindako zenbait
 ekarpenen aztertuko ditugu, hain ezagunak ez izan arren garrantzi
 txikiagorik ez dutenak: Haren lana oinarrizkoa izan da, adibidez,
 atomoen existentzia onartzeko, laserraren garapenerako, elementu
 kimikoen propietateak ulertzeko, edo materia manipulatu eta
 nanokelvin tenperaturetan jokaera harrigarriak dituzten egoera
 berriak lortzeko.

 Apririlak 27
 Lekua: 2.5 (Gela aldaketa!)
 Ordua: 12:00 
 Juan M. Aguirregabiria
 UPV/EHU-ko Irak.
 Erlatibitate Berezia

 Hitzaldi honetan Erlatibitate Bereziaren Teoriaren historiaren,
 kontzeptuen eta oinarrizko emaitzen ikuspegi panoramikoa eskeiniko
 da. Bestalde, froga esperimentalak aztertuko dira eta bai aplikazioak ere.

 Maiatzak 4
 Lekua: 1P13SG (Gradu-aretoaren ondoan)
 Ordua: 12:00 
 Jesús Martín
 Salamancako Unibertsitateko Irak.
 Erlatibitate Orokorra

 Albert Einsteinek 1905.eko bere erlatibitatearen teoria orokortzea
 erabaki zuen. Honetarako, erreferentzia-sistema inertzialen multzotik
 erreferentzia-sistema zurrunetakora pasatzen saiatu zen. Seguruenik
 ez zuen susmatu ere egiten, ordea, grabitazioaren teoria berri bat
 sortuko zuela, eta gainera, Newtonen teoriak baino aurresateko
 ahalmen handiagoa izango zuela. Haren ohar autobiografikoetan ondokoa
 idatzi zuen: "Bertikalaren aldeko preferentzia beste norabide
 espazialen aurrean, koordenatu zurrunetako beste sistema guztien
 aurrean dagoen sistema inertzialen aldeko preferentzia bezalakoa
 da". Esaldi horrek agerian jartzen du zein puntutaraino pentsatzen
 zuen erreferentzial inertzialek (zuhaitzek bezala) ez zutela baso
 erlatibista ikusten uzten. Hitzaldi honetan, irudi eta hitzen bidez
 azaltzen saiatuko gara Erlatibitate Orokorra eraikitzea benetako
 abentura gertatu dela. Bestalde, azalduko ditugu teoria honek
 formulatu zenetik gaur egunera arte izan dituen lorpenak, bai
 Astronomiaren arlokoak eta bai gizarte mailakoak ere. Azkenik,
 Erlatibitate Orokorraren Teoriak gaurko Kosmologian duen eraginaz
 arituko gara.